Thời gian gần đây, cái tên OpenClaw xuất hiện nhiều trên các diễn đàn công nghệ và mạng xã hội. Tại Trung Quốc, có thông tin nhiều người sẵn sàng xếp hàng chờ đợi để được Tencent hỗ trợ cài đặt miễn phí phần mềm này, trong đó có cả những người lớn tuổi. Giám đốc điều hành của Nvidia cũng từng nhận định OpenClaw là một phần mềm quan trọng. Vậy điều gì đã khiến một công cụ mới mẻ lại được đón nhận như vậy?
Sự khác biệt so với các chatbot thông thường
Nhiều người dùng sẽ thắc mắc OpenClaw có gì khác biệt so với ChatGPT hay Gemini. Về cơ bản, các chatbot hiện tại giống như một bách khoa toàn thư, chúng có lượng kiến thức lớn để trả lời câu hỏi nhưng không thể trực tiếp thực hiện công việc thay con người. Trong khi đó, OpenClaw là một dạng tác nhân AI với ba đặc điểm chính mà các chatbot thông thường không có. Thứ nhất là tính chủ động. OpenClaw không đợi người dùng gõ câu lệnh mà có khả năng tự nhận diện sự kiện, ví dụ khi có email từ đối tác, phần mềm sẽ tự tóm tắt và hỏi bạn có muốn soạn bản nháp phản hồi hay không.
Thứ hai, công cụ này có bộ nhớ dài hạn, cho phép ghi nhớ các trao đổi từ nhiều tuần trước và học hỏi thói quen làm việc của người dùng. Cuối cùng là khả năng thực thi trực tiếp trên các nền tảng như Telegram, Zalo hay hệ sinh thái Google. Người dùng không cần sao chép thủ công vì phần mềm hoạt động như một trợ lý xử lý các tác vụ ở chế độ nền.
Khả năng thực thi thực tế qua các ví dụ
Để hiểu rõ cách OpenClaw hoạt động, chúng ta có thể xem xét một số ví dụ thực tế từ cộng đồng người dùng. Trong một trường hợp, một chủ cửa hàng đã kết nối OpenClaw với các kênh hỗ trợ trên Telegram và Zalo. Thay vì phải túc trực trả lời tin nhắn thủ công, khi khách hàng hỏi về thông tin hoặc giá cả sản phẩm, OpenClaw có thể tự động đọc hiểu yêu cầu, truy cập vào cơ sở dữ liệu để kiểm tra và trực tiếp phản hồi khách hàng một cách tự nhiên ngay trong khung chat. Ở một ví dụ khác về công việc văn phòng, người dùng yêu cầu thu thập số liệu doanh thu trên Google Sheets, tạo biểu đồ và gửi email báo cáo. OpenClaw có khả năng tự mở ứng dụng, tổng hợp dữ liệu, vẽ biểu đồ và viết sẵn một email. Điều này cho thấy AI đang chuyển từ việc chỉ cung cấp thông tin sang trực tiếp thực hiện thao tác.
Quá trình phát triển và hợp tác với OpenAI
Dự án này được sáng lập bởi Peter Steinberger, một nhà phát triển người Áo. Trong giai đoạn đầu, dự án gặp một số khó khăn và phải đổi tên hai lần. Ban đầu, phần mềm mang tên Clawdbot nhưng gặp vấn đề với công ty Anthropic do dễ nhầm lẫn với mô hình Claude của họ. Sau khi đổi thành Moltbot, dự án lại gặp rắc rối với các tài khoản mạng xã hội giả mạo. Cuối cùng, tên gọi OpenClaw được thống nhất. Mặc dù khởi đầu có nhiều thay đổi, dự án mã nguồn mở này đã nhận được hơn 60.000 lượt yêu thích trên GitHub sau một tuần ra mắt và hiện đã vượt mốc 300.000 lượt thích. Sự phổ biến này thu hút nhiều lời mời đầu tư thương mại hóa. Tuy nhiên, Steinberger quyết định giữ dự án ở dạng mã nguồn mở và hợp tác với OpenAI để phát triển quy mô, với mục tiêu thay đổi cách sử dụng AI thay vì chỉ xây dựng một công ty thương mại.
Yêu cầu kỹ thuật và chi phí khi sử dụng
Để sử dụng OpenClaw, người dùng cần chuẩn bị về nền tảng lưu trữ và chi phí hoạt động. Về lưu trữ, việc chạy trên máy tính cá nhân là phương án miễn phí nhưng AI sẽ ngừng hoạt động khi tắt máy và có thể có rủi ro bảo mật đối với dữ liệu nội bộ. Phương án thứ hai là dùng thiết bị phần cứng riêng như Mac mini. Cách này giúp hệ thống hoạt động độc lập nhưng yêu cầu chi phí ban đầu cao, cần cấu hình mạng cũng như duy trì nguồn điện ổn định. Phương án thứ ba là thuê máy chủ ảo (VPS) để duy trì AI trực tuyến liên tục với chi phí hợp lý và dễ dàng khôi phục khi có lỗi phần mềm. Ngoài ra, người dùng cần trả phí để sử dụng API từ các mô hình AI như ChatGPT, Gemini hay Claude. Việc phân bổ hợp lý, dùng mô hình mạnh cho tác vụ phức tạp và mô hình rẻ cho tác vụ đơn giản, là điều cần lưu ý để tối ưu chi phí.
Những rủi ro bảo mật tiềm ẩn
Bên cạnh sự tiện lợi, việc cấp quyền cho OpenClaw cũng đi kèm rủi ro bảo mật. Cho phép AI can thiệp sâu vào email, tập tin hệ thống và quyền đăng nhập có thể dẫn đến việc lộ mã API hoặc dữ liệu cá nhân nếu có sai sót trong quá trình thiết lập. Thêm vào đó, hiện có nhiều phần mềm giả mạo OpenClaw được tạo ra để lừa đảo. Mặc dù đội ngũ phát triển đã chủ động hợp tác với VirusTotal để quét mã độc và giám sát hành vi ứng dụng, chuyên gia Roy Akerman vẫn lưu ý về một lỗ hổng: AI có thể đóng vai trò người dùng để hoạt động ngay cả khi máy đã tắt, tạo ra những danh tính lai rất khó quản lý.
Nhìn chung, OpenClaw hiện tại chưa phải là công cụ dành cho những người dùng phổ thông thích sự đơn giản, vì nó đòi hỏi kiến thức kỹ thuật để tự bảo vệ an toàn thông tin và quản lý chi phí API. Tuy nhiên, sự xuất hiện của phần mềm này cho thấy một bước tiến của công nghệ, nơi trí tuệ nhân tạo không chỉ dừng lại ở việc tương tác bằng văn bản mà đã bắt đầu có khả năng làm việc độc lập thay con người.
