Hôm nay (17/05), Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min Seok tuyên bố nước này sẽ áp dụng mọi phương án bao gồm cả quyền trọng tài khẩn cấp để ngăn chặn cuộc đình công tại Samsung Electronics nhằm giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Động thái can thiệp diễn ra ngay trước khi đại diện tập đoàn và công đoàn quay lại bàn đàm phán dưới sự hòa giải từ cơ quan chức năng. Việc giải quyết khủng hoảng lao động tại doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất quốc gia trở nên vô cùng cấp bách khi lịch dừng việc dự kiến bắt đầu từ ngày 21 tháng 5.
Nguy cơ thiệt hại khổng lồ đối với kinh tế Hàn Quốc
Sự việc bắt nguồn từ kế hoạch bãi công kéo dài 18 ngày của hơn 45.000 kỹ sư công nghệ. Nếu viễn cảnh này xảy ra, đây sẽ là đợt phản kháng có quy mô lớn nhất trong lịch sử hoạt động của nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu thế giới. Vai trò của Samsung Electronics đối với nền kinh tế nội địa vô cùng lớn khi doanh nghiệp này đóng góp tới 22.8% tổng kim ngạch xuất khẩu và chiếm 26% giá trị thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Mạng lưới vệ tinh của hãng bao gồm hơn 120.000 nhân sự trực tiếp cùng 1.700 nhà cung ứng vật tư.
Theo tính toán từ người đứng đầu Chính Phủ, chỉ cần một ngày hệ thống nhà máy bán dẫn ngừng vận hành, mức sụt giảm doanh thu trực tiếp sẽ đạt ngưỡng 1 nghìn tỷ won. Điểm đáng lo ngại hơn nằm ở đặc thù kỹ thuật của dây chuyền sản xuất siêu sạch. Việc tạm dừng đột ngột khiến máy móc rơi vào trạng thái bất động nhiều tháng, kéo theo chi phí hủy bỏ nguyên vật liệu lỗi có thể đẩy tổng thiệt hại lên mức 100 nghìn tỷ won. Phân tích từ tổ chức tài chính JPMorgan chỉ ra rằng biến động nhân sự lần này có nguy cơ thổi bay từ 21 nghìn tỷ won đến 31 nghìn tỷ won lợi nhuận hoạt động của hãng.
Nguyên nhân chia rẽ nội bộ từ làn sóng trí tuệ nhân tạo
Cội nguồn của làn sóng bất mãn xuất phát từ cách thức phân chia lợi ích thu được nhờ cơn sốt AI toàn cầu. Ban lãnh đạo Samsung Electronics đề xuất mức thưởng rất cao cho bộ phận chip nhớ với tỷ lệ lên tới 607% lương năm do mảng này liên tục mang về lợi nhuận lớn. Ngược lại, những nhân sự thuộc mảng thiết kế và gia công chip logic chỉ nhận được mức thưởng dao động từ 50% đến 100% nguồn thu nhập năm.
Quyết định phân phối tài chính trên đã tạo ra sự bất bình đẳng sâu sắc ngay trong lòng doanh nghiệp. Các kỹ sư mảng logic khẳng định họ là những người trực tiếp làm ra linh kiện nền tảng cho chip trí tuệ nhân tạo của đối tác lớn như Tesla hay Nvidia. Dù làm việc chung trong một tòa nhà, họ lại chịu thiệt thòi về thu nhập chỉ vì mảng đúc chip chịu lỗ trong giai đoạn suy thoái trước đó. Đại diện công đoàn cho biết sự chênh lệch quá lớn này làm triệt tiêu động lực làm việc, đồng thời đẩy nhanh tốc độ chảy máu chất xám sang các đối thủ cạnh tranh như SK Hynix hoặc Micron. Hiện tại, số lượng người lao động gia nhập công đoàn đã vượt mốc 90.000 thành viên, tương đương hơn 70% tổng lực lượng nhân sự của công ty tại thị trường nội địa.
Nỗ lực tìm kiếm giải pháp cứu vãn chuỗi cung ứng toàn cầu
Để chuẩn bị cho phiên thảo luận mang tính quyết định, ban lãnh đạo doanh nghiệp đã tiến hành thay thế nhân sự đại diện thương lượng nhằm khôi phục niềm tin với người lao động. Chủ tịch tập đoàn Jay Y. Lee cũng đưa ra thông điệp xin lỗi chính thức tới đối tác và người tiêu dùng trên toàn thế giới vì những bất ổn nội bộ. Phía công đoàn ghi nhận động thái tích cực này và cam kết sẽ dốc sức đàm phán nếu phía công ty mang lại phương án cải thiện thu nhập hợp lý hơn.
Trong trường hợp hai bên không đạt được thỏa thuận, Bộ Lao động Hàn Quốc có quyền kích hoạt lệnh trọng tài khẩn cấp để đình chỉ mọi hoạt động đình công trong vòng 30 ngày. Khoảng thời gian này giúp Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia thực hiện quy trình hòa giải bắt buộc. Dù đây là công cụ pháp lý mạnh mẽ và hiếm khi được sử dụng, tính chất nghiêm trọng của sự việc buộc cơ quan quản lý phải cân nhắc phương án dự phòng. Đại diện phía Samsung cho biết việc trích cứng 15% lợi nhuận hoạt động làm quỹ thưởng theo yêu cầu của công nhân là điều rất khó thực hiện vì doanh nghiệp cần tích lũy nguồn vốn lớn để tái đầu tư khi thị trường bước vào chu kỳ đi xuống.
Nguồn: Reuters
