Trải nghiệm Apple Intelligence tiếng Việt trên iPhone Air chạy iOS 26.1: Cuối cùng ngày này đã tới!

Nâng cấp đáng chú ý nhất trên bản cập nhật iOS 26.1 vừa ra mắt chính là việc Apple Intelligence đã hỗ trợ tiếng Việt. Sau một thời gian dài chờ đợi, Apple cuối cùng đã mang loạt tính năng AI được ‘Việt hoá’, tận dụng sức mạnh xử lý trên thiết bị (on-device) và Private Cloud Compute. Quan trọng hơn, nhờ khả năng hiểu ngôn ngữ tự nhiên, các tính năng AI trên iOS 26.1 mang lại trải nghiệm sử dụng thông minh và liền mạch hơn hẳn so với trước đây.

Trong bài viết này, mình sẽ trải nghiệm nhanh Apple Intelligence với ngôn ngữ tiếng Việt trên iPhone Air, 1 trong 11 thiết bị hỗ trợ bộ công cụ AI này. Ở thời điểm hiện tại, người dùng có thể đặt mua iPhone Air với mức giá tốt, chỉ từ 31.490.000 đồng tại chuỗi cửa hàng TopZone / Thế Giới Di Động. Khi mua hàng, người dùng sẽ nhận được một số ưu đãi bao gồm:

• Phiếu mua hàng AirPods, Apple Watch, MacBook trị giá 500.000 đồng
• Phiếu mua hàng phụ kiện bảo vệ iPhone 17 (trừ Apple, Beats, đơn trên 500.000 đồng) trị giá 150.000 đồng
• Thu cũ đổi mới: Giảm đến 3 triệu đồng.

Tóm tắt nội dung website

Đây là một trong những tính năng được mong chờ nhất, đặc biệt với những người thường xuyên phải đọc báo, đọc tin tức và phải xử lý nhiều thông tin như mình. Trước đây, việc tóm tắt nội dung tiếng Việt trên iPhone là khá khó khăn và phức tạp. Mình thường phải dùng điện thoại Android hoặc các dịch vụ bên thứ ba (chẳng hạn như tính năng tóm tắt trên trình duyệt Arc Search). Vì thế, sự xuất hiện của tính năng này trên iOS 26.1 đã thay đổi hoàn toàn trải nghiệm sử dụng.

Khi đang lướt một trang web trên Safari, người dùng chỉ cần nhấn vào biểu tượng “Trình đọc” (Reader mode) ở thanh địa chỉ, sau đó chọn nút “Tóm tắt”. Hệ thống sẽ ngay lập tức phân tích toàn bộ nội dung trang và trả về một đoạn tóm tắt ngắn gọn, cô đọng những ý chính. Đáng chú ý là không chỉ tiếng Việt, nó cũng có thể tóm tắt các trang web tiếng Anh, Nhật hay Trung Quốc.

Chẳng hạn, khi đọc một bài đánh giá (review) điện thoại mới rất dài, mình chỉ cần yêu cầu AI tóm tắt. Kết quả trả về nêu rõ các điểm mạnh, điểm yếu, và kết luận của bài viết, giúp mình nhanh chóng nắm bắt những điểm chính cần lưu ý. Nội dung được tóm tắt một cách rõ ràng, cô đọng, ngoài ra cũng đồng nhất so với bên dưới bài viết.

Tuy nhiên, trong quá trình trải nghiệm, mình nhận thấy tính năng này vẫn còn một số hạn chế nhất định. Cụ thể hơn, để tóm tắt văn bản, mình cần phải truy cập vào trình đọc văn bản, chứ không thể làm trực tiếp trên trang web. Apple nên đưa tính năng tóm tắt này ra thẳng bên ngoài nút Trình đọc trong các bản cập nhật tới, giúp người dùng có thể truy cập nhanh hơn nữa.

Ngoài ra, nội dung tóm tắt thường có định dạng là một đoạn văn, không chia theo bố cục các ý (gạch đầu dòng) nên đôi khi sẽ gây bất tiện trong quá trình đọc. Ngoài ra, người dùng cũng không có các tùy chọn thay đổi độ dài hay dịch sang các ngôn ngữ khác, điều mà Galaxy AI trên điện thoại Samsung có thể làm được. 

Visual Intelligence

Visual Intelligence (Trí thông minh thị giác) là nỗ lực của Apple trong việc biến camera sau trở thành công cụ tương tác với thế giới thực. Ở phía đối diện, các hãng Android cũng có sẵn Gemini Live, cho phép người dùng hỏi AI những gì xuất hiện trực tiếp trên camera bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Có nhiều cách để kích hoạt Visual Intelligence. Người dùng có thể nhấn giữ nút Camera Control, gán nó vào nút Action, truy cập nhanh qua màn hình khóa, hoặc trong Control Center. Thậm chí, khi chụp ảnh màn hình (screenshot), người dùng cũng có thể khoanh vùng đối tượng mình muốn tìm kiếm, tương tự như cách Circle to Search trên các mẫu điện thoại Android hoạt động.

Trải nghiệm của mình trên iPhone Air cho thấy Visual Intelligence tỏ ra hữu ích trong các tác vụ đời thường. 

Chẳng hạn, khi mình nhận được một thư mời tham dự sự kiện qua email dưới dạng ảnh, mình chỉ cần kích hoạt Visual Intelligence. iPhone ngay lập tức nhận ra đó là một sự kiện, đọc được ngày giờ, địa điểm và gợi ý “Thêm vào Lịch”. Toàn bộ quá trình diễn ra tự động và chính xác, loại bỏ hoàn toàn nhu cầu phải nhập liệu thủ công từng thông tin.

Người dùng cũng có hai nút bấm bên dưới để hỏi hoặc tìm kiếm thông tin bên trong ảnh. Chẳng hạn, mình có thể đặt câu hỏi như: “Sự kiện này diễn ra ở đâu thế?”. Ngay lập tức, Apple Intelligence sẽ phân tích, đặt câu hỏi cho ChatGPT và đưa ra địa chỉ cụ thể nơi diễn ra sự kiện, bao gồm các thông tin kèm theo.

Còn tính năng tìm kiếm ảnh sẽ hữu dụng trong trường hợp người dùng cần tra cứu một loại hoa hay món đồ mới. Khả năng nhận dạng vật thể và tra cứu của máy nhìn chung là khá tốt.

Visual Intelligence cũng là một điểm mạnh khi đi mua sắm. Khi hướng camera vào một địa điểm, một nhà hàng hay quán cà phê, các thông tin liên quan như giờ mở cửa, đánh giá từ người dùng, và liên kết website cũng có thể được gợi ý.

Người dùng cũng có thể hỏi ChatGPT các câu hỏi chuyên sâu hơn, chẳng hạn như địa chỉ hay các cơ sở của chuỗi nhà hàng đó. Song, cần nhớ rằng không phải câu trả lời nào cũng sẽ chuẩn xác. Chẳng hạn, khi mình hỏi các cơ sở của chuỗi nhà hàng Phở 10 Lý Quốc Sư, Apple Intelligence đưa ra các địa chỉ không chính xác.

Siri tiếng Việt và ChatGPT

Thực ra, Siri đã hỗ trợ tiếng Việt từ bản cập nhật iOS 18.4, ra mắt vào khoảng mùa hè năm nay. Tuy nhiên, khi lên iOS 26.1, nhờ được tích hợp vào ChatGPT trong bộ công cụ Apple Intelligence, giờ đây Siri tiếng Việt sẽ được mở khóa nhiều quyền năng hơn trước đây.

Các tính năng ra lệnh cơ bản vẫn được Siri tiếng Việt thực hiện trơn tru. Chẳng hạn, khi mình nói: “Nhắn tin cho anh Tú rủ lát 10 giờ đi ăn phở gà,” Siri sẽ hiểu chính xác “anh Tú” trong danh bạ, “10 giờ” là thời gian, và “đi ăn phở gà” là nội dung, sau đó soạn tin nhắn và chờ xác nhận gửi. 

Những yêu cầu như đặt cuộc gọi, kiểm tra email hay kiểm tra việc cần làm trong ứng dụng lời nhắc đều được Siri xử lý ngay lập tức, hiển thị danh sách mail hoặc các sự kiện từ Lịch.

Khi đối diện với những câu hỏi phức tạp, đòi hỏi khả năng suy luận hoặc sáng tạo, Siri sẽ “nhờ” đến sự trợ giúp của ChatGPT. Người dùng có thể chủ động yêu cầu bằng cách thêm câu “hỏi ChatGPT” vào đầu câu lệnh. Điểm mình hài lòng là kết quả trả về từ ChatGPT được hiển thị trong một giao diện trực quan, dễ xem của Siri, thay vì chỉ là một khung chat đơn điệu. Điều này khiến người dùng không có cảm giác mình đang “chat với bot”.

Về quyền riêng tư, việc tích hợp này được thiết kế rất cẩn thận. Người dùng kiểm soát khi nào ChatGPT được dùng và sẽ được hỏi ý kiến trước khi bất kỳ thông tin nào được chia sẻ. Mặc định, địa chỉ IP được ẩn, và OpenAI sẽ không lưu trữ yêu cầu. Người dùng có tài khoản ChatGPT Plus có thể chọn đăng nhập để truy cập các tính năng trả phí, và khi đó, chính sách dữ liệu của OpenAI sẽ được áp dụng.

Tuy nhiên, việc tích hợp này cũng có điểm trừ. Trong một số thử nghiệm, khi mình hỏi những câu hỏi phức tạp bằng ngôn ngữ tự nhiên mà không có từ khóa “hỏi ChatGPT,” Siri có xu hướng đẩy nhiệm vụ sang ChatGPT thay vì cố gắng tự xử lý cục bộ. Một hạn chế lớn khác là khi hỏi ChatGPT về thông tin địa phương (ví dụ: “quán sushi nào ngon gần đây”), nó lại không biết được vị trí của người dùng, vì thế không thể đưa ra câu trả lời chuẩn xác. Đây là điểm yếu lớn nếu so với Gemini trên điện thoại Android, vốn được tích hợp sâu và có quyền truy cập vị trí. 

Một số tính năng khác

Apple Intelligence tiếng Việt còn mang đến một loạt các tính năng được tích hợp sâu vào hệ điều hành, giúp tối ưu hóa công việc hàng ngày.

Đầu tiên, phải kể đến Công cụ Viết (Writing Tools). Đây là một bộ công cụ giúp người dùng sửa chính tả, viết lại câu văn, thay đổi phong cách viết, tóm tắt, và chuyển đổi văn bản thành dạng bảng. Điểm mạnh lớn nhất là nó được tích hợp sâu vào toàn bộ hệ sinh thái, xuất hiện tự nhiên ngay trong Mail, Tin nhắn, Ghi chú, và cả ứng dụng bên thứ ba. 

Chẳng hạn, khi đọc một đoạn văn quá dài trên trình duyệt Safari, mình có thể bôi đen đoạn văn, chọn Writing Tools và yêu cầu viết ngắn gọn lại. Các tác vụ cơ bản như kiểm tra chính tả được xử lý trực tiếp trên thiết bị (on-device) rất nhanh, trong khi các yêu cầu phức tạp hơn (tạo bảng, tóm tắt) sẽ được xử lý qua Private Cloud Compute. 

Về khả năng sáng tạo, Genmoji và Image Playground mang đến nhiều trải nghiệm thú vị. Genmoji, nhờ được tích hợp sẵn trên bàn phím, cho phép mình tự tạo biểu tượng cảm xúc tùy chỉnh từ mô tả bằng văn bản. Chỉ cần gõ “một con mèo đội nón lá” hay “một khuôn mặt cười ra nước mắt”, hệ thống sẽ tạo ra emoji tương ứng. Tính năng này hoạt động hoàn toàn trên thiết bị, đảm bảo riêng tư. 

Trong khi đó, Image Playground là công cụ tạo hình ảnh từ mô tả văn bản tiếng Việt. Mình chỉ cần mô tả ý tưởng bằng vài câu đơn giản, hệ thống sẽ tạo ra hình ảnh minh họa theo các phong cách như hoạt hình, phác thảo. Thậm chí, trong ứng dụng Ghi chú, Đũa Phép Hình Ảnh (Image Wand) có thể biến bản phác thảo thô của mình thành một hình ảnh hoàn chỉnh, dựa trên ngữ cảnh xung quanh.

Hiện tại, iOS 26.1 là bản cập nhật đầu tiên cho trải nghiệm Apple Intelligence tiếng Việt. Mặc dù một số tính năng (như Xoá vật thể AI) vẫn cần cải thiện và học hỏi thêm ngữ pháp tinh tế, đây là một bước tiến quan trọng. Sự tích hợp sâu và liền mạch này hứa hẹn sẽ sớm được đưa lên iPadOS và macOS, mở ra một hệ sinh thái mà AI thực sự “hiểu” người Việt, thay đổi hoàn toàn cách chúng ta tương tác với thiết bị Apple hàng ngày.