Thông tư 08/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực từ 15/4/2026 đang tạo ra những thay đổi lớn trong việc quản lý thuê bao di động tại Việt Nam. Việc chuẩn hóa thông tin không chỉ giúp làm sạch cơ sở dữ liệu mà còn trực tiếp bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Bài viết này sẽ tổng hợp chi tiết các quy định mới nhất, giúp người dùng nắm rõ khi nào cần xác minh danh tính, những trường hợp nào có nguy cơ bị khóa liên lạc và cách xử lý nhanh chóng nhất nếu chẳng may SIM rơi vào diện cần chuẩn hóa.
Quy định mới về việc đăng ký thuê bao di động
Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành quy định mới nằm trong Thông tư 08/2026 vào ngày 31/3/2026. Mục đích cốt lõi của thông tư này là siết lại tình trạng SIM không chính chủ, vốn là nguyên nhân quan trọng dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo. Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/4/2026. Việc áp dụng quy định mới sẽ bao trùm lên mọi đối tượng người dùng, bao gồm cả các thuê bao đăng ký mở mới và những loại SIM đã phát hành trước đó.
Điểm mới nổi bật nhất trong đợt chuẩn hóa lần này là việc lần đầu tiên cho phép người dùng tự xác thực, kiểm tra và loại bỏ các số điện thoại không sử dụng thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Trước thời điểm này, dịch vụ tra cứu và chuẩn hóa chủ yếu do phía nhà mạng cung cấp. Đối với các thẻ SIM mở mới, người dùng bắt buộc phải thực hiện xác thực thông tin đầy đủ, đồng thời chụp ảnh chân dung tại thời điểm đăng ký dịch vụ với nhà mạng để được kích hoạt và sử dụng bình thường.
Tuy nhiên, tin vui là không phải tất cả mọi người đều phải thực hiện xác thực lại. Cần lưu ý rằng những người dùng đã sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân có gắn chip điện tử để đăng ký thông tin thuê bao sẽ được miễn xác thực. Những trường hợp này không phải chuẩn hóa lại thông tin và cũng không phải xác thực sinh trắc học ảnh khuôn mặt, trừ khi có phát sinh thay đổi thiết bị đầu cuối (ví dụ như chuyển SIM từ máy này sang máy khác) sau ngày 15/6/2026.
Cách xác thực SIM chính chủ
Để đáp ứng quy định, việc xác thực thông tin đối với số di động được thực hiện thông qua bốn phương thức chính. Các hình thức này bao gồm:
- Trực tuyến thông qua ứng dụng VNeID để khớp 04 trường thông tin cơ bản: số định danh, họ tên, ngày sinh và ảnh khuôn mặt.
- Trực tuyến thông qua ứng dụng do chính doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất sở hữu (My Viettel, My VNPT, My iTel, v.v…)
- Trực tiếp tại điểm giao dịch do nhà mạng trực tiếp thiết lập và sở hữu.
- Trực tiếp tại các điểm ủy quyền có địa chỉ xác định do doanh nghiệp khác thiết lập, được nhà mạng ký hợp đồng.
Trong trường hợp người dùng muốn tự thao tác trên nền tảng VNeID, quy trình thực hiện vô cùng trực quan và đơn giản:
- Đăng nhập vào ứng dụng VNeID;
- Truy cập vào mục “Ví giấy tờ”, sau đó chọn tiếp vào mục “Số điện thoại”. Hệ thống sẽ ngay lập tức hiển thị danh sách các số thuê bao đang đứng tên bạn.
- Người dùng tiến hành chọn “Đang sử dụng” hoặc “Không sử dụng” đối với từng số liên lạc hiển thị.
- Xác nhận lại một lần nữa để hoàn tất tích hợp thông tin.
Trong trường hợp người dùng muốn tra cứu thông tin bản thân một cách nhanh chóng, cú pháp tin nhắn truyền thống vẫn khả dụng. Cụ thể, soạn tin nhắn theo cú pháp
TTTB <số_CCCD_hoặc_CMND> gửi 1414Tổng đài sẽ phản hồi lại thông tin chi tiết bao gồm họ tên, ngày sinh, số giấy tờ, nơi cấp và ngày cấp. Nếu thông tin khớp với hiện tại, thuê bao hợp lệ; ngược lại, bạn phải chuẩn hóa.
Trường hợp nào bị khóa SIM từ 15/4?
Theo tìm hiểu, chỉ những cá nhân nhận được thông báo từ nhà mạng hoặc trên ứng dụng VNeID mới nằm trong diện bắt buộc phải chuẩn hóa thông tin. Có 5 đối tượng chính sẽ dễ bị rà soát và khóa dịch vụ sau cột mốc 15/4.
Thứ nhất là người dùng sử dụng chứng minh nhân dân 9 số cũ để đăng ký. Loại giấy tờ cũ này không còn liên thông tốt với hệ thống cơ sở dữ liệu mới hiện hành. Khách hàng cần cập nhật lại thông tin chuẩn xác với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời bổ sung hình ảnh sinh trắc học khuôn mặt để được sử dụng tiếp.
Thứ hai là các thuê bao có thông tin đăng ký chưa đầy đủ, chưa chính xác hoặc dữ liệu sai lệch, không khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia. Nhà mạng sẽ đối soát dữ liệu với Bộ Công an và gửi thông báo trực tiếp cho cá nhân thuộc nhóm này. Những người dùng này có 60 ngày để hoàn tất cập nhật lại thông tin.
Thứ ba là nhóm người có quốc tịch nước ngoài sử dụng hộ chiếu cá nhân để đăng ký di động. Nhóm khách hàng này bắt buộc phải tiến hành chuẩn hóa thông tin và xác thực lại dữ liệu lưu trữ để tuân thủ quy định mới trong vòng 60 ngày.
Thứ tư là những thuê bao mà cá nhân đã thông qua ứng dụng VNeID trực tiếp xác nhận bản thân không đăng ký, không sử dụng. Doanh nghiệp viễn thông sẽ thông báo liên tục để yêu cầu người đang sử dụng số điện thoại đó thực hiện giao kết hợp đồng và xác thực sinh trắc học.
Thứ năm là các trường hợp liên quan đến việc thay đổi thiết bị đầu cuối từ 15/6/2026. Đây là điểm đáng chú ý để ngăn chặn kẻ xấu lợi dụng số liên lạc bị thất lạc hoặc mua bán thẻ kích hoạt sẵn. Khi bạn tháo SIM và lắp sang một thiết bị khác, hệ thống sẽ tự động ghi nhận và yêu cầu xác minh danh tính.
Khi nào thì SIM bị khóa 2 chiều, bị thu hồi về nhà mạng?
Lộ trình xử lý vi phạm được các cơ quan quản lý phân chia rõ ràng theo từng mốc thời gian. Đối với các trường hợp dữ liệu sai lệch, khách hàng là người nước ngoài hoặc người dùng sử dụng chứng minh nhân dân 9 số, khách hàng có thời hạn là 60 ngày để chuẩn hóa. Nếu vượt quá 60 ngày mà không thực hiện, nhà mạng sẽ tiến hành khóa liên lạc một chiều. Tiếp đó, sau 120 ngày, số điện thoại sẽ bị khóa hai chiều. Cuối cùng, số điện thoại sẽ bị thu hồi hoàn toàn sau 5 ngày.
Riêng với quy định thay đổi thiết bị di động, mốc thời gian xử lý diễn ra đặc biệt nhanh và khắt khe hơn rất nhiều. Sau tối đa 2 giờ không thực hiện việc quét lại sinh trắc học ảnh khuôn mặt, số thuê bao sẽ lập tức bị khóa dịch vụ một chiều gọi đi. Trong vòng 30 ngày kể từ ngày bị tạm dừng chiều đi, người dùng phải hoàn thành xác thực lại. Quá thời hạn 30 ngày này, nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ hai chiều. Hợp đồng viễn thông sẽ bị thanh lý và số liên lạc thu hồi sau 5 ngày tiếp theo.
Đối với trường hợp khách hàng trực tiếp phản ánh “không sử dụng số thuê bao” trên VNeID, nhà mạng sẽ phát cảnh báo liên tục trong vòng 5 ngày. Nếu người đang dùng thực tế bỏ qua bước xác minh, số này sẽ bị khóa chiều gọi đi. Kế tiếp, trong vòng 60 ngày kể từ khi bị khóa một chiều, nếu không hoàn thành việc cập nhật thông tin và bổ sung sinh trắc học, thuê bao sẽ bị khóa hai chiều. Sau 5 ngày tính từ cột mốc khóa hai chiều, hợp đồng sẽ chính thức chấm dứt và số điện thoại bị thu hồi.
Cách mở khóa nếu bị khóa SIM
Nếu rơi vào tình trạng bị khóa hoặc nhận được thông báo chuẩn hóa, người dùng không cần lo lắng vì quy trình xử lý thực tế khá thuận tiện. Với những người dùng thành thạo công nghệ, chỉ cần thực hiện xác thực qua ứng dụng VNeID hoặc tải các ứng dụng chăm sóc khách hàng của nhà mạng như My Viettel, My VNPT hay My MobiFone để tự bổ sung thông tin. Hệ thống sẽ yêu cầu quét khuôn mặt trực tiếp và hoàn thành xác minh.
Đối với người cao tuổi, những người không dùng điện thoại thông minh có camera trước hoặc không rành thao tác, các nhà mạng sẽ phối hợp với Công an cấp xã tổ chức hỗ trợ xác thực trực tiếp tại nơi cư trú. Ngoài ra, gia đình có thể hỗ trợ mang thẻ căn cước công dân gắn chip cùng thẻ SIM ra trực tiếp cửa hàng giao dịch. Nhân viên tại quầy sẽ kiểm tra, đối soát thông tin, chụp ảnh khuôn mặt và hỗ trợ ký lại hợp đồng chỉ trong khoảng 5 đến 10 phút.
Cuối cùng là trường hợp của nhóm người có quốc tịch nước ngoài đăng ký SIM bằng hộ chiếu. Khách hàng này có quy trình riêng biệt, bị ràng buộc về thời gian và bắt buộc phải chuẩn bị hộ chiếu còn hiệu lực pháp lý cùng thẻ SIM đến trực tiếp cửa hàng. Nhân viên sẽ cung cấp hỗ trợ cập nhật thông tin mới nhất lên hệ thống, tiến hành chụp ảnh xác thực sinh trắc học và ký xác nhận lại hợp đồng. Theo quy định, thủ tục này phải hoàn tất trong 60 ngày để bảo vệ quyền lợi cá nhân và tránh bị gián đoạn liên lạc.
