Từ ngày 18 tháng 02 năm 2027, Liên minh Châu Âu yêu cầu mọi điện thoại thông minh và máy tính bảng bán ra tại thị trường này phải sở hữu pin dễ dàng tháo rời để thay thế. Quy định này nằm trong nỗ lực cắt giảm rác thải điện tử và giúp người dùng tiết kiệm chi phí sửa chữa đang ngày càng đắt đỏ.
Tiêu chuẩn mới cho pin điện thoại
Hiện nay hầu hết pin trên iPhone, Samsung hay iPad đều được gắn chặt vào khung máy bằng các lớp keo chuyên dụng. Cách làm này khiến việc thay thế trở nên tốn kém và phức tạp với đa số người dùng phổ thông. Theo quy tắc tại văn bản 2023/1542 của Nghị viện Châu Âu và Hội đồng Châu Âu, pin trong các loại máy cầm tay phải được thiết kế sao cho chủ sở hữu có thể tự tháo lắp. Quá trình này yêu cầu sự đơn giản đến mức người dân không cần sự hỗ trợ của chuyên gia hay bất kỳ công cụ đặc biệt nào.
Liên minh Châu Âu nêu rõ pin phải tháo được bằng các công cụ có sẵn trên thị trường. Trong trường hợp cần công cụ riêng biệt, hãng sản xuất có trách nhiệm cung cấp miễn phí kèm theo sản phẩm khi khách hàng mua máy. Quy định giúp loại bỏ rào cản về chi phí và kỹ thuật, đồng thời khuyến khích mọi người kéo dài tuổi thọ máy thay vì mua thiết bị mới khi pin cũ đi.
Quyền lợi người dùng được đặt lên hàng đầu
Một điểm quan trọng trong văn bản pháp lý này là các hãng phải đảm bảo nguồn cung pin thay thế trong ít nhất 5 năm kể từ khi mẫu sản phẩm cuối cùng của dòng đó ngừng kinh doanh. Song song đó các bản cập nhật hệ thống cũng phải được duy trì trong 5 năm để đảm bảo máy vận hành ổn định lâu dài. Sự kết hợp giữa phần cứng bền bỉ và phần mềm cập nhật liên tục sẽ thay đổi thói quen mua sắm của xã hội.
Các quan chức ước tính việc chuyển đổi sang cơ chế pin dễ thay thế có thể giúp người tiêu dùng tại đây tiết kiệm tới 20 tỷ Euro vào năm 2030. Thay vì bỏ ra một số tiền lớn để mua điện thoại mới chỉ vì pin xuống cấp, họ chỉ cần chi trả một khoản nhỏ hơn nhiều cho viên pin rời. Đây là bước tiến lớn trong việc bảo vệ túi tiền của khách hàng trước các chính sách độc quyền sửa chữa.
Bài toán rác thải điện tử
Dữ liệu thực tế cho thấy mỗi năm có khoảng 150 triệu chiếc điện thoại thông minh và 24 triệu máy tính bảng được tiêu thụ tại khu vực này. Con số khổng lồ trên tạo ra khoảng 5 triệu tấn rác thải điện tử mỗi năm nhưng chưa đến 40% trong số đó được tái chế đúng cách. Phần lớn thiết bị bị vứt bỏ dù các linh kiện khác vẫn còn hoạt động tốt chỉ vì viên pin đã chai.
Việc bắt buộc sử dụng cổng sạc chung từ năm 2024 và thiết kế pin có thể thay thế từ năm 2027 là hai mũi nhọn trong chiến lược bảo vệ môi trường. Liên minh Châu Âu kỳ vọng các hành động này sẽ giảm đáng kể dấu chân carbon và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.
Chiến thuật của các hãng công nghệ trước quy định mới
Để đáp ứng quy định khắt khe mà không làm mất đi vẻ đẹp của sản phẩm, mỗi tập đoàn lớn đều đang âm thầm chuẩn bị những nước đi riêng. Nhiều thông tin cho thấy Apple đang thử nghiệm loại keo dính mới có khả năng tự bong ra khi có dòng điện chạy qua. Phương pháp này vừa đảm bảo độ chắc chắn, khả năng kháng nước, vừa giúp người dùng tháo pin ra nhanh chóng bằng một bộ kích điện đơn giản.
Với Samsung, hãng có thể mang thiết kế nắp lưng tích hợp gioăng cao su từ các dòng máy chuyên dụng lên những mẫu điện thoại cao cấp. Thử thách lớn nhất cho nhà sản xuất Hàn Quốc là phải tinh chỉnh sao cho cơ chế này không làm thân máy trở nên dày cộm hay mất đi vẻ tinh tế vốn có. Các kỹ sư đang nỗ lực tìm kiếm vật liệu mới để cân bằng giữa độ bền và tính thẩm mỹ.
Luật mới vẫn để ngỏ một khả năng cho những máy có pin bền bỉ, giữ được 80% dung lượng sau 1.000 lần sạc và đạt chuẩn kháng nước cao. Đây được xem là hướng đi khả thi giúp các hãng điện thoại duy trì thiết kế nguyên khối như hiện tại. Tuy nhiên Liên minh Châu Âu khẳng định sự an toàn và quyền lợi lâu dài của người dùng quan trọng hơn các lợi ích về vẻ ngoài. Các đơn vị sản xuất buộc phải tuân thủ đúng luật chơi mới nếu không muốn bị cấm cửa tại thị trường đầy tiềm năng này.
Nguồn: EU Commission, GenK
