Trong bối cảnh công nghệ không ngừng phát triển, các hình thức lừa đảo qua điện thoại tại Việt Nam cũng trở nên tinh vi hơn bao giờ hết. Gần đây, cộng đồng công nghệ đang xôn xao trước thông tin về một loại ứng dụng có khả năng giả mạo số điện thoại để hiển thị chính xác trên màn hình người nhận. Đây là một hồi chuông cảnh báo cho người dùng di động về việc bảo vệ thông tin và tài sản cá nhân.
Cơ chế hoạt động nguy hiểm của ứng dụng giả mạo
Loại ứng dụng này vận hành trên nền tảng VoIP (Voice over Internet Protocol), tức là thực hiện cuộc gọi thông qua kết nối Internet thay vì hạ tầng viễn thông truyền thống. Điểm đáng lo ngại nhất nằm ở khả năng tùy chỉnh số điện thoại gọi đi của ứng dụng. Người sử dụng có thể nhập bất kỳ dãy số nào để làm số định danh cho cuộc gọi. Ví dụ, bạn muốn gọi người khác với số 0999.999.999 thì chỉ cần nhập dãy số tương tự vào ứng dụng và nó sẽ gọi đi với chính số mạo danh này.
Sự nguy hiểm được đẩy lên đỉnh điểm khi hệ thống danh bạ của điện thoại người nhận tự động khớp nối thông tin. Nếu số điện thoại giả mạo trùng khớp với một liên lạc đã lưu trong máy, màn hình sẽ hiển thị đúng tên người thân hoặc bạn bè mà người dùng đã thiết lập.
Điều này khiến nạn nhân mất cảnh giác ngay từ giây đầu tiên nhấc máy vì tin rằng đó là cuộc gọi từ chính người quen. Chưa hết, các công cụ đi kèm còn cho phép thay đổi âm sắc giọng nói hoặc thêm các hiệu ứng môi trường để có thể tạo ra nhiều kịch bản nhằm mục đích trêu ghẹo nhưng cũng có thể lừa gạt người nghe.
Cẩn thận kịch bản lừa đảo tinh vi
Một thử nghiệm thực tế từ kênh YouTube Tech Vả đã cho thấy sự đáng sợ của công cụ này khi người sử dụng app thử gọi điện cho người thân nhằm mục đích vay tiền. Do tên người thân hiển thị rõ ràng trên màn hình, người dùng nhận được cuộc gọi đã không hề mảy may nghi ngờ và đồng ý thực hiện giao dịch chuyển tiền ngay lập tức.
Thực tế cho thấy mỗi nhà mạng tại Việt Nam có những cơ chế nhận diện khác nhau. Trong khi một số nhà mạng có thể hiển thị thêm đầu số quốc tế để người dùng dễ nhận diện, một số khác lại lược bỏ mã nước và mã vùng, từ đó hiển thị khớp hoàn toàn với số lưu trong danh bạ và tạo điều kiện thuận lợi cho kẻ gian lợi dụng.
Đặc biệt, nếu công nghệ này kết hợp với công nghệ AI để giả dạng giọng nói người thân thì việc phân biệt thật giả trở nên vô cùng khó khăn. Kẻ xấu thường xuyên lợi dụng các tình huống khẩn cấp như tai nạn hoặc phạm tội nghiêm trọng để ép buộc nạn nhân chuyển tiền trong trạng thái tâm lý hoảng loạn.
Để đối phó với những thủ đoạn công nghệ cao này, người dùng cần chủ động cẩn trọng trong mọi tình huống. Việc thiết lập một mật khẩu gia đình hoặc một câu hỏi bí mật có thể là một trong những giải pháp hiệu quả để xác nhận danh tính trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch chuyển tiền nào.
Hiện nay, các trợ lý ảo hiện đại trên một số dòng điện thoại cao cấp đã có thể hỗ trợ sàng lọc cuộc gọi lừa đảo và kiểm tra mục đích của người gọi trước khi người dùng trực tiếp trả lời. Đi cùng với đó, người dùng cũng nên giữ bình tĩnh và chủ động xác mình thông tin để tránh khỏi cảnh mất tiền oan.
