Đánh giá iOS 26.1 sau 1 tuần: Có Apple Intelligence tiếng Việt, vậy còn hiệu năng, pin thì sao?

Apple đã chính thức phát hành iOS 26.1 vào đầu tháng 11 vừa qua. Thay đổi đáng chú ý nhất đến từ việc bộ công cụ Apple Intelligence đã chính thức hỗ trợ tiếng Việt sau hơn một năm chờ đợi. Sau khoảng 1 tuần sử dụng trên iPhone Air và iPhone 17, mình đánh giá đây là một bản nâng cấp đủ hấp dẫn và ổn định. Song, iOS 26.1 vẫn còn tồn đọng một số vấn đề mà người dùng nên tham khảo nếu có nhu cầu nâng cấp.

Apple Intelligence tiếng Việt

Đây chắc chắn là điểm nhấn lớn nhất và được mong chờ nhất trên iOS 26.1. Thực tế, trong một vài ngày đầu sử dụng, mình chưa thật sự quen với việc “ra lệnh” cho iPhone và thậm chí còn quên đi sự tồn tại của nó. Nhưng sau một tuần, mình bắt đầu nhận thấy sự thay đổi trong thói quen sử dụng, khi mà bộ công cụ AI của Apple bắt đầu có những tác động tích cực đến trải nghiệm sử dụng.

Để kích hoạt, người dùng cần sử dụng các thiết bị từ iPhone 15 Pro trở lên. Chỉ cần vào Cài đặt > Siri & Apple Intelligence, bật tính năng này lên và chờ máy tải về bộ ngôn ngữ. Khi nhấn giữ nút nguồn mà Siri có giao diện phát sáng viền màn hình mới, đó là lúc AI của Apple đã sẵn sàng.

Phiên bản iOS 26.1 mang đến một bộ công cụ AI khá toàn diện, và có thể tóm tắt trong một số tính năng dưới đây.

• Công cụ Viết: Cho phép viết lại, hiệu đính, tóm tắt văn bản ngay trong các ứng dụng.
• Tóm tắt Văn bản và Tóm tắt Thông báo: Đơn giản hóa các đoạn văn bản dài hoặc một loạt thông báo bị bỏ lỡ.
• Image Playground & Bút Thần: Tạo và chỉnh sửa hình ảnh bằng mô tả văn bản.
• Genmoji: Tạo emoji “chính chủ” ngay lập tức.
• Clean Up: Xóa vật thể thừa trong ảnh.
• Visual Intelligence: Nhận diện đối tượng trong ảnh/video (tương tự Circle to Search).
• Tạo Phim Kỷ niệm: Tự động tạo video kỷ niệm từ thư viện ảnh.
• Siri Nâng cao & Tích hợp ChatGPT: Siri giờ đây thông minh, hiểu ngữ cảnh và có thể “nhờ” ChatGPT khi cần.

Về trải nghiệm thực tế, các tính năng mình sử dụng nhiều nhất và thấy giá trị nhất chính là Siri và tìm kiếm ảnh. So với các bản cập nhật Beta hay từ iOS 18, tần suất xuất hiện các câu trả lời dạng: “Xin lỗi, tôi không hiểu” đã giảm đi đáng kể. Giờ đây, mình có thể yêu cầu Siri thực hiện các tác vụ phức tạp hơn, hoặc khi hỏi các thông tin tìm kiếm, Siri sẽ tự động tham vấn ChatGPT (sau khi hỏi ý kiến) để đưa ra câu trả lời tổng hợp.

Tính năng tìm kiếm ảnh cũng mang đến trải nghiệm sử dụng tốt. Thay vì phải nhớ album hoặc ngày tháng, mình chỉ cần gõ “tìm ảnh mèo tam thể đang nằm ngủ” hoặc “ảnh mặc áo sơ mi xanh ở bãi biển”, kết quả trả về gần như chính xác tuyệt đối. 

Visual Intelligence cũng được cải thiện, đã có thể tìm ra các trang web Việt Nam và trích xuất được cả giá bán sản phẩm, thay vì chỉ là các bài viết chung chung như bản beta.

Tuy nhiên, không phải tính năng nào mình cũng ưng ý. Chẳng hạn, tính năng Tóm tắt Thông báo. Về lý thuyết thì rất hay, nhưng khi áp dụng vào thực tế các nhóm chat ở Việt Nam (với hàng trăm tin nhắn, nhiều chủ đề đan xen), bản tóm tắt trở nên hỗn loạn và gần như không thể hiểu được. Các công cụ như Writing Tools hay Image Playground cũng thú vị, nhưng cá nhân mình chưa tìm được lý do để sử dụng chúng hàng ngày trong công việc.

Ngoài ra, cũng có một điểm lưu ý nhỏ là để sử dụng Apple Intelligence tiếng Việt, người dùng cần phải thiết lập ngôn ngữ máy ở tiếng Việt. Với một người đã quen dùng tiếng Anh trên các thiết bị công nghệ như mình thì đây là một bất tiện khá lớn. Trong khi đó, với một số hãng Android, người dùng vẫn có thể sử dụng các công cụ AI tiếng Việt khi mà ngôn ngữ được đặt tiếng Anh.

Khi để ngôn ngữ máy thành tiếng Anh, hệ thống sẽ báo không hỗ trợ Apple Intelligence với tiếng Việt.

Các thay đổi về giao diện

Với những người dùng các dòng máy cũ không hỗ trợ Apple Intelligence, iOS 26.1 vẫn mang đến một vài thay đổi nhỏ nhưng hữu dụng.

Đầu tiên là khả năng tùy chỉnh Liquid Glass (hiệu ứng mờ) trên thông báo và Control Center. Khi tắt đi, các thông báo nhìn rõ ràng và “truyền thống” hơn hẳn. Thực ra, nếu so với iOS 18 trước đây, mình vẫn muốn nền của thông báo được làm mờ hơn nữa. Dù vậy, cá nhân mình khá thích thay đổi này.

Thứ hai là một tinh chỉnh nhỏ nhưng cực kỳ giá trị ở phần Báo thức. Thay vì chỉ cần chạm nhẹ vào nút “Dừng” là tắt, giờ đây chúng ta phải vuốt để xác nhận. Thay đổi này hạn chế tối đa khả năng chạm nhầm khi còn đang ngủ. 

Thứ ba, trong ứng dụng Camera, Apple thêm một nút bật/tắt tính năng “vuốt màn hình để mở camera” từ màn hình khóa. Đã có vài lần mình bỏ điện thoại vào túi quần, khi lấy ra thì thấy máy nóng ran vì camera đang bật. Dù đây là trường hợp rất hiếm và với mình có hay không cũng không quá quan trọng, nhưng việc Apple cho thêm tùy chọn là đáng hoan nghênh.

Cuối cùng là một tính năng về bảo mật: Tự động cài đặt ngầm cập nhật bảo mật. Trong Cài đặt > Quyền riêng tư & Bảo mật > Cải tiến bảo mật, iPhone giờ đây sẽ tự động tải về và cài đặt các bản vá bảo mật quan trọng một cách âm thầm, không cần người dùng thao tác, giúp thiết bị được bảo vệ liên tục.

Hiệu năng và nhiệt độ

Dù mới chỉ là phiên bản .1, iOS 26.1 làm khá tốt về hiệu năng và nhiệt độ, ít nhất là với trải nghiệm trên iPhone 17 và iPhone Air của mình. Vấn đề nhiệt độ nhìn chung không có gì đáng phàn nàn, máy vận hành mát mẻ trong các tác vụ hỗn hợp hàng ngày.

Còn với hiệu năng, mình có chấm điểm và so sánh kết quả AnTuTu Benchmark và Geekbench 6 giữa iOS 26.0.1 và iOS 26.1. Trên cả iPhone Air và iPhone 17 Pro Max, nhìn chung điểm số của hai bài chấm điểm không khác biệt nhiều. Điều này cho thấy hiệu năng trên iOS 26.1 vẫn được đảm bảo, không có vấn đề đáng phàn nàn.

Thực ra, nếu để ý một chút, chúng ta sẽ thấy điểm số trên iOS 26.1 có phần cao hơn một chút so với phiên bản trước đó. Thế nhưng, sự chênh lệch vài điểm số này không phải là câu chuyện quá lớn. Với điều kiện sử dụng thông thường, người dùng khó mà nhận ra được sự khác biệt. Máy vẫn mượt mà, các thao tác chuyển cảnh, mở ứng dụng đều nhanh và không có độ trễ.

Về pin, iOS 26.1 cũng không có thay đổi nhiều so với trước đó. Trên chiếc iPhone 17 của mình, máy vẫn đạt khoảng 6 – 6,5 giờ sử dụng cho tác vụ hỗn hợp, tức là gần như tương đồng so với iOS 26.0.1 trước đó. 

Qua khảo sát nhanh trên một số cộng đồng người dùng, có khá nhiều ý kiến phản ánh về pin trên iOS 26.1. Một số người dùng iPhone 17 Pro Max cho biết thiết bị hao pin hơn đáng kể sau khi cập nhật, trong khi số khác phản ánh việc máy xuất hiện tình trạng pin ảo (máy mất vài phần trăm pin khi tắt nguồn và mở lại). Có lẽ đây không phải vấn đề lớn khi các bản cập nhật iOS mới thường phải mất vài ngày để ổn định. Người dùng nên sử dụng trong khoảng 1 – 2 tuần để có cái nhìn khách quan nhất.

Lỗi và các vấn đề còn tồn đọng

Trên iOS 26.1, lỗi bàn phím vẫn còn tồn đọng. Dù tần suất xuất hiện không còn nhiều như phiên bản iOS 26.0.1, thế nhưng nó vẫn khiến mình cảm thấy bất tiện mỗi khi muốn nhắn tin hay nhập liệu. 

Khi gõ nhanh, bàn phím vẫn có độ trễ nhất định và tỷ lệ gõ trượt (typo) là rất cao, đặc biệt khi gõ các từ có dấu phức tạp. Tình trạng này khiến mình rất khó chịu khi phải soạn thảo văn bản dài hay trả lời tin nhắn công việc.

Một số người dùng còn phản ánh iOS 26.1 vẫn gặp lỗi ứng dụng bên thứ ba, đặc biệt là ứng dụng Facebook. Họ mô tả cụ thể việc ứng dụng Facebook bị giật và khựng mạnh, nhất là khi lướt xem các bài đăng có nhiều ảnh. Vấn đề này thực ra đã xuất hiện từ iOS 26 và có vẻ do ứng dụng Facebook nhiều hơn là do iOS.

Ngoài ra, một số người dùng iPhone đời cũ như iPhone 14 cũng phản ánh hiện tượng máy bị “đơ hơn” sau khi cập nhật, hoặc bị đơ cảm ứng cục bộ ở một vài ứng dụng. Song, số lượng phản ánh là không nhiều và có thể được khắc phục sau vài ngày sử dụng.

Tổng kết

Nhìn chung, phiên bản iOS 26.1 mới đã mang đến nhiều trải nghiệm thú vị cho người dùng iPhone. Đặc biệt, việc hỗ trợ Apple Intelligence tiếng Việt hứa hẹn sẽ mở ra khả năng tương tác và giao tiếp với thiết bị liền mạch hơn, trơn tru và ổn định hơn.

Tại chuỗi cửa hàng TopZone / Thế Giới Di Động, iPhone Air hiện đang được niêm yết với mức giá từ 31.490.000 đồng. Khi mua hàng, người dùng sẽ nhận được một số ưu đãi bao gồm:

• Phiếu mua hàng AirPods, Apple Watch, MacBook trị giá 500.000 đồng
• Phiếu mua hàng phụ kiện bảo vệ iPhone 17 (trừ Apple, Beats, đơn trên 500.000 đồng) trị giá 150.000 đồng
• Thu cũ đổi mới: Giảm đến 3 triệu đồng.